(14) W tym miejscu nie powstrzymam się i zaprezentuję długi cytat ze “Sprawozdania Komitetu Obywatelskiego sierpień – grudzień 1914” (wydanego oczywiście w wersji dwujęzycznej – każda strona jest i po polsku, i – cyrylicą – po rosyjsku) dotyczącego sekcji lekarskiej. Robię to dla języka, który wydaje mi się wspaniały, ale także dla pokazania, jak w prosty i zrozumiały sposób można przedstawiać rozliczenie finansowe tak skomplikowanych instytucji, jak szpital, i jak niegdyś wykazywano, że środkami gospodaruje się oszczędnie. Kontynuuj czytanie
Archiwa znaczników: 1914
Przed powstaniem komitetu pomocy sanitarnej (2)
(13) Jakie były więc dokonania komisji sanitarnej sekcji kobiet w pierwszych dniach wojny? W sprawozdaniu czytamy “Komisya Sanitarna zapoczątkowała: a) wykłady sanitarne, kursy pielęgniarstwa i zajęcia praktyczne w szpitalach dla tysiąca kobiet; b) zakładanie prywatnych szpitali dla rannych, przyjmując zaofiarowanie lokalów na takie szpitale od p. Minclowej, od Koła Ziemianek, od Pogotowia Ratunkowego i od pp. Goldstandów, i biorąc czynny udział w założeniu u urządzeniu szpitala pod wezwaniem Św. Michała: prowadziła szycie i naprawę bielizny dla szpitali, urządzając gwoli temu szwalnie, pod kierunkiem Maryi Rodziewiczówny, w lokalu, ofiarowanym przez p. Zofię Szlenkerównę przy ulicy Jasnej Nr 32.”
Sekcja pośrednictwa pracy (2)
(11) A zaczęło się, jak to często wówczas bywało, od sekcji kobiet (siedziba mieściła się w lokalu parterowym w domu Szlenkierów na ul Jasnej 32, zaofiarowanym przez p. Ignacową Chrzanowską ). 4 sierpnia o 7 wieczorem „odbyło się zebranie sekcji komitetu kobiet dla niesienia pomocy robotnikom fabrycznym, pozbawionym pracy, oraz rodzinom, których członków powołano pod broń. Zebraniu przewodniczyła p. L. Kotarbińska, wyjaśnień udzielał inż. K . Rychter. Na zebranie stawiło się około 80 przedstawicieli robotników w porozumieniu z właścicielami fabryk. Kontynuuj czytanie
Sekcja pośrednictwa pracy (1)
(10) Wojna w przemyśle rozpoczęła się jeszcze przed 1 sierpnia. „Wskutek wywołanych przez wypadki ostatniej doby, a rozpoczętych z dniem 29 lipca ograniczeń w przewozie ładunków kolejowych i wstrzymania operacji kredytowych warszawskiego oddziału Banku państwa, rada Tow. przemysłowców, po porozumieniu się z warszawskim komitetem giełdowym i centralnem Tow. rolniczem, zwołała niezwłocznie d. 30 lipca naradę, z udziałem przedstawicieli rzeczonych organizacji.”1 Na spotkaniach – i tym, i kolejnym, które odbyło się 31 sierpnia, postanowiono podjąć działania mające na celu zapewnienie płynności finansowej przedsięwzięciom gospodarczym. Sytuacja groziła brakiem możliwości wypłaty pensji robotnikom i koniecznością zamknięcia fabryk. Z uwagi na konieczność szybkiej wymiany informacji „rada Towarzystwa uznała za konieczne urządzać codzienne posiedzenia z udziałem wszystkich członków Tow., aby w ten sposób Tow. przemysłowców mogło się stać rzeczywistym łącznikiem i wyrazicielem opinji sfer przemysłowych. O powyższem rada Tow. zawiadomiła okólnikiem z d. 1 sierpnia wszystkich warszawskich członków Tow.”. Kontynuuj czytanie
Działacz podziemny
[9] Trzecią osobą w ścisłym kierownictwie Komitetu Obywatelskiego (obok pełniącego funkcję przewodniczącego Zdzisława Lubomirskiego i jego zastępcy Piotra Drzewieckiego) był Stefan Dziewulski (1876-1941), który pełnił funkcję sekretarza. Warto przyjrzeć się tej postaci bliżej, bo wiąże się ona z historią organizacji, które działały przed 1914 rokiem nielegalnie czy półoficjalnie. Kontynuuj czytanie
Społecznik inżynier
(8) Inżynierowie, obok lekarzy czy nauczycieli, stanowili jedną z tych grup zawodowych, które w szczególny sposób zasłużyły się działalności społecznej. I to nie tylko w obszarze techniki. Przykładem może być zastępca przewodniczącego Komitetu Obywatelskiego, późniejszy wieloletni prezydent miasta stołecznego Warszawy, Piotr Drzewiecki (1865-1943). Długo można by tu wymieniać inicjatywy gospodarcze, w których uczestniczył po ukończeniu z wyróżnieniem studiów w Instytucie Technologicznym w Petersburgu, nas interesuje jednak głównie jego zaangażowanie społeczne. Kontynuuj czytanie
Książę społecznik
(7) Początkowy skład Komitetu Obywatelskiego miasta Warszawy to Piotr Drzewiecki, Stefan Dziewulski, ks. Marceli Godlewski, Henryk Konic, Zdzisław ks. Lubomirski, Marian Lutosławski, Czesław ks. Mirski, Józef Natanson, Franciszek Nowodworski, Mieczysław Pfeiffer, Tadeusz Popowski, Jan Rudnicki, Józef Wielowieyski i Kazimierz Życki. Kontynuuj czytanie
Pospolite ruszenie z cyklistami w tle
(6) Od samego początku wojny nie tylko organizacje kobiece wzmogły swoją aktywność, włączając się w działalność szerokiego ruchu, jakiemu ramy nadał Komitet Obywatelski. Przejrzyjmy się kilku notkom z Kuriera Warszawskiego, które oddają tę dynamikę. Kontynuuj czytanie
Komitet kobiet
(5) Na zdjęciach Komitetu Obywatelskiego miasta Warszawy widać samych panów. Nie był to jednak jedynie znak czasu – kiedy kobiety dopiero walczyły o pełnoprawny udział w życiu publicznym. Przecież ich rola w organizacjach społecznych była znacząca, czymś normalnym było już także istnienie organizacji czysto kobiecych. Nie był to również – jak to udowodnię efekt braku inicjatywy czy pomysłowości organizacji kobiecych, bowiem odegrały one w procesie tworzenia Komitetu szczególnie ważną rolę. Kontynuuj czytanie
Zamiast wstępu,
czyli o narracji historycznej
Jak dobrze opisać historię komitetów obywatelskich w latach 1914-1915? Wokół szaleje wojna, wiec zmagania wojsk stanowią pierwszy plan historycznej narracji. Dodajmy, że dzięki mundurom, uzbrojeniu, bohaterstwu to wdzięczny przedmiot opisu. Zdjęcia dział, maszerujących żołnierzy, wysadzonych mostów na głowę biją portrety osób zasiadających w gabinetach, obrazy magazynów z żywnością czy opałem… Kontynuuj czytanie