Notatki dla studentów AU
Początek współczesnych stowarzyszeń wiąże się z budowaniem w XVIII wieku nowego ładu. Rewolucja amerykańska daje możliwość różnorodności zrzeszeń stając się podstawą samoorganizacji (de Tocqueville), rewolucja francuska wieloletniemu zmaganiu się społeczeństwa z centralistycznym państwem (Sowa). Tak oto państwo staje się przeszkodą w poszukiwaniu wolności (Abramowski) lub też gwarantem porządku i sprawiedliwości (Pius XI). Państwo dobrobytu marginalizuje (demokracje zachodnie) rolę organizacji społecznych lub je upaństwawia (systemy totalitarne). Dopiero jego kryzys powoduje większe zainteresowanie społeczeństwem obywatelskim i trzecim sektorem (Lewis). Być może wyzwania globalnego świata zwiększają rolę ruchów społecznych i powiązanych z nimi organizacji (Kuroń).
podstawowe daty 1787 – uchwalona zostaje Konstytucja Stanów Zjednoczonych 1789 – wybuch Rewolucji Francuskiej 1791 – ustawa Le Chapeliera zakazująca strajków i zrzeszania się robotników, obowiązuje do 1884 r. 1800-1824 – w Anglii obowiązuje Combination Act 1831 – przyjazd de Tocqueville’a do Ameryki 1886 – w Stanach zalegalizowane zostają voluntary associations 1880 – Bismarck wprowadza system ubezpieczeń społecznych w Niemczech (początki państwa opiekuńczego – wcześniej była Szwecja) 1891 – Rerum novarum, encyklika Leona XIII “papieża robotników” – początki Katolickiej Nauki Społecznej 1901 – francuska ustawa o stowarzyszeniach 1905 – wychodzi broszura Abramowskiego “Zmowa powszechna przeciwko rządowi” 1931 – Quadragesimo Anno Piusa XI 1933 – Franklin Delano Roosevelt wprowadza politykę Nowego Ładu 1968 – bunty studenckie w wielu krajach Europy i świata 1976 – powstaje Komitet Obrony Robotników 1979 – premierem w Wielkiej Brytanii zostaje Margaret Thatcher, a w 1981 r. – prezydentem USA Ronald Reagan, dominuje podejście neoliberalne i idea demontażu państwa opiekuńczego 1989 – koniec bloku państw socjalistycznych – uchwalenie w Polsce nowej ustawy Prawo o stowarzyszeniach 1997 – zawarty zostaje „kompakt” między rządem a organizacjami pozarządowymi w Anglii |
- Stowarzyszenia a rewolucja
- Amerykańskie voluntary associations
- Idee kooperatyzmu
- Pomocniczość
- Państwo dobrobytu
- Ruchy społeczne